Ziekte van Lyme

De ziekte van Lyme wordt bijna altijd overgedragen door de beet van een besmette teek, een zogenoemde tekenbeet. Deze tekenbeet brengt de bacterie Borrelia Burgdorferi over wat dus ook de veroorzaker is van Lyme. Zoals u zelf waarschijnlijk al begrijpt zit deze ziekte in een klein hoekje en kunt u deze zo oplopen met bijvoorbeeld een wandeling door de natuur. Dit zal dan het begin zijn van een lang ziektebeeld met vele vervelende klachten.

De ziekte van Lyme is vernoemt naar de plaats “Old Lyme” in Connecticut waar in het jaar 1975 een epidemie was van de ziekte van Lyme. Door Willy Burgdorfer werd in 1981 ontdekt dat deze bacterie voorkwam in teken en korte tijd daarna werd ook duidelijk dat dit de veroorzaker was van de ziekte van Lyme. Door de beten van deze geïnfecteerde teken (kleine parasieten) wordt de Borrelia-bacterie overgedragen. Bij een tekenbeet hecht de teek zich vast in de huid en zuigt zich dan langzaam vol met bloed. Verder zijn er nog enkele andere manieren om besmet te raken door menselijk en dierlijk contact, maar de tekenbeet is veruit de voornaamste.

Er bestaan vele soorten teken in Europa en daarbuiten. Alleen de gewone- en schapenteek kunnen de Borrelia Burgdorferi bacterie met zich meedragen welke zorgt voor de ziekte van Lyme. Maar dat betekent niet meteen dat deze soorten altijd geïnfecteerd zijn met deze bacterie. Plekken waar teken veel voorkomen zijn bossen, tuinen, duinen en wegranden.

Als larve begint de teek zijn leven, daarna zal hij uitgroeien tot nimf en uiteindelijk tot een volgroeide teek. Bij elk stadium bij het groeien zal de teek een nieuwe gastheer nodig hebben. Mocht de nimfe of volgroeide teek ooit eerder besmet bloed hebben gezogen bij een gastheer zal hij besmet raken.

Voor de mensen zijn de nimfen eigenlijk het “gevaarlijkst” en zo dus de belangrijkste besmettingsbron. Dit komt doordat de nimfen nog erg klein zijn (1 mm) en van de beet wordt meestal niet eens gevoeld. Hierdoor wordt de vastgebeten nimf pas veel later ontdekt. Waarom is het nou precies erg als de tekenbeet wat later ontdekt wordt? Dit komt doordat de kans op besmetting dan een stuk groter is. Als de teek binnen 24 uur wordt verwijderd is de kans op besmetting aanzienlijk kleiner namelijk. Doordat deze nimfen zo klein zijn en de beet totaal niet opvalt weten veel mensen ook later niet dat ze gebeten zijn door een teek.

Mocht er sprake zijn van een infectie dan is dit enkele dagen of weken later te zien doordat op de plek van de tekenbeet een rode plek ontstaat die steeds groter wordt en in het midden wat bleker wordt zodat er zich een soort ring zal vormen. Deze huidaandoening wordt erythema migrans genoemd. Het probleem hierbij is dat deze “ring” niet bij iedereen die besmet is zichtbaar zal worden. Na een tekenbeet van een geïnfecteerde teek met het Borrelia Burgdorferi bacterie kunnen er klachten optreden die ongeveer gelijk zijn met deze van een griep. Zoals hoofdpijn, vermoeidheid en spierpijn. Dit kan ook opeens weer verdwijnen waarna ze later volledig terugkeren. Zodra de Borrelia-bacterie zich door het lichaam verspreidt kunnen er bepaalde symptomen optreden welke soms vervelende aandoeningen met zich mee kunnen brengen.

Symptomen van Lyme

Als er sprake is van een infectie door de Borrelia-bacterie dan kan er enkele dagen of weken later een rode plek ontstaan die steeds groter wordt en in het midden centraal verbleekt. Hierdoor ontstaat er een soort ring. Erythema migrans wordt deze huidaandoening genoemd. Let er wel op dat erythema migrans er niet altijd hetzelfde uitziet en dat niet iedereen die last heeft van de ziekte van Lyme deze aandoening krijgt.

De meeste klachten die na een tekenbeet zullen optreden lijken op griepverschijnselen. Hierbij kunt u denken aan bijvoorbeeld hoofdpijn, koorts, stijve nek, spierpijn en vermoeidheid. Deze klachten kunnen ook gewoon weer verdwijnen en later terugkomen door de ziekte van Lyme. Als de bacterie zich door het hele lichaam verspreid kunnen er nog diverse extra symptomen optreden.

De ziekte van Lyme is een zogenoemde multi-systeem ziekte. De gevolgen hiervan kunnen onder andere reumatologische (spieren en gewrichten), dermatologische (huid), neurologische (zenuwstelsel/hersenen), opthalmologische (ogen), cardiologische (hart) en psychiatrische klachten.

Wat kunnen de gevolgen zijn?

De ziekte van Lyme is zelden dodelijk, maar de symptomen die kunnen optreden kunnen heftig zijn. Deze ziekte wordt overgedragen door teken die besmet zijn met de Borrelia Burgdorferi bacterie. Een tekenbeet door een besmette teek kan dus al voldoende zijn besmet te raken, maar in het meest van de gevallen moet de teek dan wel minimaal 36 uur hebben vastgezeten. Gelukkig is zijn de gevolgen van de ziekte van Lyme goed te bestrijden. Alleen is het vaak wel van belang dat de ziekte tijdig wordt geconstateerd. Hierdoor zullen de gevolgen een stuk minder heftig zijn.

In het begin van de ziekte zullen de gevolgen nog erg beperkt en divers zijn. Klachten die zich voor kunnen doen zijn onder andere jeuk, pijn en lichte koorts. Deze gevolgen zullen na ongeveer één tot vier weken na de tekenbeet merkbaar worden. Het gevaarlijke aan deze symptomen als gevolg van de ziekte van Lyme is dat ze eigenlijk nooit worden herkent. Dit komt doordat het vrij algemene klachten zijn ze niet direct in verband worden gebracht met de ziekte van Lyme. Dus mocht u nou veel buiten zijn in de natuur, let dat altijd goed op dit soort dingen en controleer het liefst na elke keer goed uw lichaam!

Gelukkig is de ziekte van Lyme vrijwel nooit dodelijk. Echter kunnen de symptomen wel heel serieus zijn. Het is zelfs mogelijk dat er op lange termijn sprake is van geheugenverlies, verlammingsverschijnselen, pijn aan de gewrichten en problemen met de huid. Voor een dokter zal bij het zien van deze symptomen het na enkele vragen niet lastig zijn om dit te herleiden naar de gevolgen van de ziekte van Lyme.

Verschillende stadia van de ziekte van Lyme

De ziekte van Lyme wordt vaak onderverdeeld in drie stadia. Elk stadium heeft hierbij ook aparte symptomen. Niet voor iedereen zal de ziekte van Lyme zich in precies dezelfde stappen volgens deze stadia ontwikkelen, want voor veel mensen zal dit verschillend lopen.

  • Stadium 1: Een lokale infectie op de plaats van de tekenbeet (erythema migrans).
  • Stadium 2: De fase waarin de bacteriën (spirocheten) door het lichaam zijn verspreid, oftewel uitgezaaide infectie.
  • Stadium 3: Chronische Lyme-borreliose.
Stadium 1: lokale huidinfectie

De lokale huidinfectie begint als een klein rood plekje, welke zich na enkele dagen of weken zal tonen na de tekenbeet. Na verloop van tijd zal deze plek zich uitbreiden tot een ronde of ovale plek die in het centrum verbleekt is. Deze plek is vrijwel altijd pijnloos, jeukt niet en is iets opgezwollen. Als er last is van deze huidinfectie (erythema mirgans) dan is er bijna altijd sprake van de ziekte van Lyme. Alleen de helft van de mensen die besmet zijn met borrelia burgdorferi en dus de ziekte van Lyme hebben zullen maar zo’n dergelijke huiduitslag krijgen.

Stadium 2: uitgezaaide infectie

Bij een uitgezaaide infectie heeft de bacterie borrelia burgdorferi die door de tekenbeet in het bloed kwam zich door het lichaam verspreid. Binnen een paar dagen kan het centrale zenuwstelsel al geïnfiltreerd zijn. De bacterie kan in elk orgaan terecht komen, maar de meeste klachten komen voor in het zenuwstelsel, de gewrichten en het hart. De helft van de mensen die hier last van hebben merken deze tekenbeet of erythema migrans niet op en denken dus met deze klachten niet meteen aan de ziekte van Lyme.

Stadium 3: chronische Lyme-borreloise

Als de ziekte van Lyme langer dan één jaar duurt dan wordt dit chronische Lyme-borreloise genoemd. Kenmerk van deze fase is dat de klachten weken tot jaren kunnen uitblijven en daarna erger kunnen terugkomen. Bij deze vorm van de ziekte van Lyme treden meestal de volgende verschijnselen op: ernstige vermoeidheid, pijnen die geen oorzaak lijken te hebben en neurologische en/of psychische klachten. Doordat de Lyme ziekte vele lichaamsfuncties kan aantasten wordt het een multi-systeem ziekte genoemd.